Rehber
Sahte Bağış Dolandırıcılığı: Afet ve Yardım Kisvesiyle Para Toplayan Tuzakları Tanıyın
URLVIS Güvenlik Ekibi · Son güncelleme: 25 Ağustos 2026
Büyük doğal afetler, savaşlar veya toplumsal krizler sonrasında yardım etme duygusu en yüksek noktaya ulaşır — dolandırıcılar tam da bu anı hedefler. Deprem, sel veya yangın haberlerinin ardından "acil bağış", "yardım eli" veya "gıda kolisi" başlıklarıyla sahte kampanyalar kurulur. Para, gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşmak yerine dolandırıcıların şahıs hesaplarına gider. Bu tür dolandırıcılık özellikle ahlaki açıdan ağırdır çünkü hem bağışçıları hem de gerçek afetzedeleri mağdur eder — toplanan para ihtiyaç sahiplerine ulaşmaz ve gerçek yardım kuruluşlarına olan güveni de zedeler. Sahte bağış kampanyaları genellikle sosyal medyada duygusal fotoğraflar ve acil çağrılarla hızla yayılır; ancak birkaç somut kontrol ile gerçek kampanyalardan kolayca ayırt edilebilir. Aşağıda bu tuzakları tanımanın yollarını, bağış gönderdiyseniz ne yapmanız gerektiğini ve güvenli bağış kanallarını bulabilirsiniz.
Nasıl Tespit Edilir?
- Bağış yalnızca şahıs IBAN'ına, kişisel Papara/İninal hesabına veya kripto cüzdanına istenir — meşru kuruluşlar tüzel kişilik (dernek/vakıf) hesabı kullanır ve hesap sahibi kuruluşun adıdır.
- Kampanyanın arkasında tanınmış bir STK, belediye veya resmi kurum yoktur; sorumluluk alanı, organizatör bilgisi ve faaliyet geçmişi belirsizdir.
- Sosyal medya hesabı yeni açılmıştır, önceki paylaşım geçmişi yoktur veya takipçilerin çoğu sahte (bot) görünümlüdür. Hesabın açılış tarihini ve geçmiş paylaşımlarını kontrol edin.
- Toplanan paranın nasıl harcanacağına dair şeffaf bir plan, bütçe dağılımı, denetim bilgisi veya raporlama taahhüdü yoktur — meşru kuruluşlar hesap verebilirlik ilkesiyle çalışır.
- Duygusal baskı yoğundur: çocuk veya yaralı fotoğraflarıyla acil eylem çağrısı yapılır, ancak olayın yeri, tarihi ve detaylı bilgi verilmez. Fotoğrafların ters imaj aramasıyla başka olaylardan alınıp alınmadığını kontrol edin.
- Bağış için SMS ile gelen linkler kısa URL servisleri veya bilinmeyen alan adları üzerinden paylaşılır — gerçek kuruluşlar kendi resmi alan adlarından bağış alır.
- Kampanyada "dernek kaydı tamamlanmadı ama çalışmalar devam ediyor" gibi ifadeler bulunur — Dernekler Kanunu gereği kayıt olmadan bağış toplamak yasadışıdır.
- "Sadece 48 saat içinde hedefimize ulaşmalıyız" gibi aşırı aciliyet baskısı yapılır — gerçek afet yardımı sürekli ve organize bir süreçtir, saatlik hedefler belirlenmez.
Gerçek Dünya Örnekleri
Aşağıdaki örnekler temsilidir; gerçek bir kişi, marka veya kuruma ait değildir ve yalnızca dolandırıcılık kalıbını göstermek için hazırlanmıştır.
Deprem sonrası sahte bağış kampanyası
Temsili örnek — ‼️ ACIL YARDIM — Yildizova deprem bolgesi icin gida ve cadir ihtiyaci. Her 100 TL bir aileye yardim oluyor. Bagis icin: TR12 0001 2345 6789 0000 01 (Cem Karatas) Paylasin, duyuralim! 🙏
Sahte hayvan barınağı bağışı
Temsili örnek — Kis yaklasirken sokak hayvanlari icin acil mama ve barinma yardimi topluyoruz. Bagis hesabimiz: TR98 0006 7890 1234 0000 99 (Dost Patiler Toplulugu) Not: Dernek kaydı henuz tamamlanmadı ama calismalar devam ediyor.
Sosyal medya sel yardımı
Temsili örnek — Yesiltepe sel felaketi — evleri yıkılan aileler için acil destek! Bağış platformu yerine doğrudan hesabımıza gönderebilirsiniz: Papara No: 123456789 (Yardim Koordinatoru Serkan Demir)
Kaynaklar
Bildirim Kanalları
Sık Sorulan Sorular
Bir bağış kampanyasının gerçek olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
Şu adımları izleyin: (1) Kampanyayı düzenleyen kuruluşun Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü'nde (siviltoplum.gov.tr) kayıtlı bir dernek veya vakıf olup olmadığını kontrol edin. (2) Bağış hesabının tüzel kişiye (dernek/vakıf adına) ait olduğunu doğrulayın — şahıs IBAN'ına bağış isteyen kampanyalara şüpheyle yaklaşın. (3) Kuruluşun geçmiş faaliyetlerini, yıllık raporlarını ve sosyal medya geçmişini inceleyin. (4) Tanınmış kuruluşların (Kızılay, AFAD, AHBAP vb.) resmi web sitelerinden kampanyanın duyurulup duyurulmadığını kontrol edin.
Afet sonrası bağış yapmanın en güvenli yolu nedir?
En güvenli kanallar: (1) AFAD'ın resmi web sitesi ve bağış hesapları. (2) Kızılay'ın resmi sitesi ve SMS bağış hattı. (3) e-Devlet üzerindeki "AFAD Bağış" hizmeti. (4) Bilinen ve kayıtlı STK'ların (AHBAP, AKUT, TEMA vb.) resmi web sitelerinden doğrudan bağış. SMS ile gelen linklere tıklamayın, sosyal medyada paylaşılan şahıs IBAN'larına bağış yapmayın. Bağışınızın dekontunu saklayın.
Şahıs hesabına bağış isteyen kampanya her zaman sahte midir?
Her zaman olmasa da büyük bir kırmızı bayraktır. Dernekler Kanunu gereği, izinsiz bağış toplama faaliyeti yasadışıdır. Meşru bireysel yardım çabaları da olabilir, ancak şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından tüzel kişilik üzerinden toplanan bağışlar çok daha güvenilirdir. Şahıs hesabına bağış yapmadan önce kişiyi doğrudan tanıdığınızdan ve parayı nasıl kullanacağını bildiğinizden emin olun.
Sahte bağış kampanyasına para gönderdim, geri alabilir miyim?
Duruma göre şu adımları uygulayın: (1) Banka havalesi yaptıysanız bankanızı hemen bilgilendirerek geri alma talebi oluşturun — karşı taraf parayı henüz çekmediyse bloke edilebilir. (2) Kredi kartıyla ödediyseniz chargeback başlatın. (3) Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunarak soruşturma başlatılmasını sağlayın — Türk Ceza Kanunu'nun dolandırıcılık ve yardım toplama suçları hükümleri kapsamında işlem yapılabilir. (4) Sosyal medya platformuna sahte hesabı bildirin — hesabın kapatılması diğer mağduriyetleri önler.
Afet dönemlerinde sahte bağış dolandırıcılığı yasal olarak nasıl cezalandırılır?
Türk Ceza Kanunu'nun dolandırıcılık hükümleri kapsamında bu tür eylemler suçtur. Ayrıca Yardım Toplama Kanunu gereği izinsiz yardım toplama faaliyeti de ayrı bir suç teşkil eder. Afet dönemlerinde toplumun yardım duygusunu istismar etmek yargısal pratikte ağırlaştırıcı neden olarak değerlendirilebilir. Mağdur olduğunuzda cumhuriyet savcılığına suç duyurusu, İhbar Web'e siber suç bildirimi ve Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü'ne ihbar başvurusu yapabilirsiniz.
Bu Rehber Nasıl Hazırlandı
Bu rehber, kamuya açık dolandırıcılık bildirimleri ve URLVIS'in kendi çok dilli risk taksonomisi temel alınarak hazırlanmıştır; yapay zeka destekli bir taslak yayından önce gözden geçirilmiştir. Genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya finansal danışmanlık yerine geçmez. Bir hata veya güncel olmayan bilgi fark ederseniz [email protected] adresinden bildirebilirsiniz.